Shift Ajans
Yabancılar Hukuku
Yabancılar Hukuku Avukat | Güneş Hukuk Bürosu | Antalya/ Kemer

 

Yabancılar Hukuku Avukatlığı ve Uluslararası Koruma Kanunu | Antalya

Yabancılar Hukuku Nedir?

            Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 10. maddesinin ilk fıkrasında herkesin, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğu hükme bağlanmıştır. Ancak Anayasanın Yerleşme Hürriyeti, Suçlu İadesi, Hizmete Girme veya Vatan Hizmeti gibi haklara ilişkin bazı düzenlemelerinde istisnai olarak yabancılar hariç tutulmuş sadece vatandaşların hakları tanımlanıp güvence altına alınmıştır. Her ne kadar Anayasada eşitlik ve genellik ilkesi benimsenmiş olsa da 16. maddeye dayanılarak ülkemizde yabancıların bazı hakları sınırlanabilmektedir. Bu sınırlamaların ve sınırlamalara karşı yabancılara bahşedilen hakların gerekçe, esas ve usul anlamında düzenlenerek ülkedeki yabancılara uygulanış rejimi de Yabancılar Hukuku şeklinde nitelendirilmektedir.

 

Yabancılar Ve Uluslararası Koruma Kanunu

            Türkiye Cumhuriyeti mevzuatında Yabancılar Hukukuna ilişkin en geniş düzenleme 6458 sayılı Yabancılar Ve Uluslararası Koruma Kanunudur. Kısaca YUKK olarak bilinen Kanunun yabancı bireylerin tanımını yaparak Türkiye Cumhuriyeti devleti ile çeşitli alanlardaki ilişkilerini sistematik bir şekilde tespit ederek bir takım kurallara bağlamıştır. Tabii ki YUKK her ne kadar bu alanda en kapsamlı norm olarak öne çıksa da uluslararası sözleşmelerin hükümleri daima saklı kalmaktadır. Son olarak YUKK toplamda beş kısımdan oluşurken her kısım kendi içerisinde bölümlere ayrılmaktadır.

 

Geri Gönderme Yasağı Nedir?

            Kanunun birinci kısmında hükümlerin genel amacı, kapsamı ve tüm metindeki bazı kavramların tanımlarına yer verilmiştir. Burada Yabancı kavramı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan kişi olarak tanımlanmıştır. Geri gönderme yasağı ile de Anayasanın 23 maddesi ile vatandaşın sınır dışı edilmesi önlendiği gibi YUKK güvencesi ile hiçbir yabancının da işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye tabi tutulacağı veya ırkı, dini, tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi fikirleri dolayısıyla hayatının veya hürriyetinin tehdit altında bulunacağı bir durum söz konusu olduğu anda sınır dışı edilmesi önlenmiştir.

 

Yabancıların Türkiye’ye Girişinin Şartları Nelerdir?

            Kanunun ikinci kısmı “Yabancılar” başlığı ile düzenlenirken genel olarak bu şahsıların Türkiye’ye girişleri, ikametleri ve çıkışları düzenlenmiştir. 5. maddeye göre Türkiye’den giriş ve çıkışların sınır kapılarından ve pasaport ya da pasaport yerine geçen bir belge ile yapılabileceği belirtilmiştir. Pasaport, izin ve vize evrakları bulunmayan, bulunsa bile üzerinde oynanmış veya sahte belge kullanan, vize bitim tarihi itibariyle pasaport geçerlilik süresi altmış günden az olan yabancıların girişleri ise 7. madde uyarınca yasaklanmıştır. Ancak yetkili kurumların kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından gerekli gördükleri takdirde başka sebeplerle de yabancıların ülkeye girişlerini engelleme olanakları mevcuttur.

 

Yabancıların İkamet İzni Almasının Şartları Nelerdir?

            İkinci bölüm altında yer alan İkamet başlığı ise ikamet izni alma zorunluluğu, muafiyet, başvuru usulü, iznin düzenlenişi, uzatılması, taleplerin reddi, tebligat ve ikamet izni türlerine ilişkin düzenlemeler içermektedir. YUKK 19. maddeye göre, Türkiye’de vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla kalacak yabancıların ikamet izni almaları zorunludur. Kanuna göre kural, ikamet izni başvurularının yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsoloslukta yapılmasıdır. Bu yol ile ikamet için gelme amacı içerisinde olan yabancıların, girişlerinden evvel incelemeye alınarak, herhangi bir olumsuzluk veya tehlike halinde girişlerinin de engellenebilmesi hedeflenmiştir.

            Kanunda kısa dönem ikamet izni, aile ikamet izni, öğrenci ikamet izni, uzun dönem ikamet izni, insani ikamet izni ve insan ticareti mağduru ikamet izni olmak üzere altı çeşit ikamet izni türü öngörülmüştür: Her bir ikamet izni türüne ilişkin olarak genel şartlar, başvuru, uzatma, yenileme için gerekli evrak ve şartlar ile iptal gerekçeleri Göç İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından detaylı şekilde düzenlenmiştir.

            Bu hükümlere ek olarak uygulamada istisnai durum olarak kabul edilen vatansızlık haline ilişkin düzenlemeler de yine bu kısım içerisinde yer almaktadır. Vatansızlık, kişinin, uluslararası toplumun ve kamu düzeninin menfaatlerine aykırı ve bu sebeple karşısında kurumsal olarak mücadele verilen bir unsurdur. Ancak yine de vatandaşlığın belirleme aşamasında devletlerin sahip oldukları sınırlı yetkiler ve tüm dünya ülkelerini kapsayan geniş bir düzenlemenin noksanlığı sebebiyle nadiren de olsa vatansızlık hali ortaya çıkabilmektedir. YUKK madde 51 ile beraber vatansız kalan bireylere ikamet izni alma, sınır dışı edilmeme, mütekabiliyet ilkesinden muaf tutulma, 4817 sayılı Kanun kapsamına çalışma ve ilgili Kanunlarda belirtilen yabancılara özel pasaport taşıma hakkı tanınmıştır.

 

Uluslararası Koruma Nedir?

            YUKK madde 3 uyarınca uluslararası koruma, “mülteci, şartlı mülteci veya ikincil koruma statüsünü” ifade etmektedir. Yabancılar Hukukunun uygulanmasında en geniş yeri tutan mülteci ve şartlı mülteci kavramları kişinin sığınmasına ilişkin olayın Avrupa sınırları içerisinde veya bu sınırlar dışında gerçekleşmesine göre tanımlanmıştır. YUKK üçüncü kısım, 61. madde ve devamında da uluslararası koruma statülerinin tanımları, kimlerin uluslararası korumadan yararlanamayacağı, uluslararası koruma için başvuru, değerlendirme ve karar usulü, başvuru sahiplerinin ve statüsü kabul edilenlerin hakları ve yükümlülükleri, uluslararası koruma statüsünün sona ermesi, iptali, geri dönüş, kabul ve barınma merkezleri, idari gözetim gibi konular detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Dördüncü kısımda ise korumaya tabi olan yabancı şahısların diğer yabancılar ile ortak olarak tabi olacağı hükümler yer almıştır.

 

Teşkilat Yapısı

            YUKK madde 103’te belirtildiği üzere, göç alanına ilişkin politika ve stratejileri uygulamak, bu konularla ilgili kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak, yabancıların Türkiye’ye giriş ve Türkiye’de kalışları, Türkiye’den çıkışları ve sınır dışı edilmeleri, uluslararası koruma, geçici koruma ve insan ticareti mağdurlarının korunmasıyla ilgili iş ve işlemleri yürütmek üzere İçişleri Bakanlığına bağlı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü(GİGM) kurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde yabancılar hukuku açısından en kapsamlı yetkilere sahip idari organ olarak kabul edilen GİGM, görevleriyle ilgili konularda tüm kamu kurum ve kuruluşlarını, üniversiteleri, yerel yönetimleri, sivil toplum kuruluşlarını, özel sektör ve uluslararası kuruluşları organize ederek, iş birliği ve koordinasyonu sağlamakla yetkilidir. Teşkilat Yönetmeliği madde 4 uyarınca, illerde ve ilçelerde kurulan müdürlükler, geçici gönderme merkezleri, kabul ve barınma merkezleri ve insan ticareti mağdurları sığınma evleriyle ilgili hususlarda görevlendirilmiştir. Yurt dışı teşkilatında ise madde 110/2 ve madde 110/3 uyarınca büyükelçiliklerde göç müşavirlerinin, konsolosluklarda göç ataşelerinin görev alması öngörülmüştür.

            Yabancılar Hukuku için, gelişen teknoloji ve artan küreselleşme etkisi ile beraber artık ülkelerin yüksek öncelik verdiği bir branş olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Ülkemiz açısından da YUKK hükümleri, AİHS, AİHM kararları ve diğer AB normları ile uluslararası anlaşmaların etkisini iç düzenlemelerimize oldukça entegre etmiş durumdadır. Ancak Kanun koyucunun iradesi ve öngörüsünün tek başına yeterli olamayacağı göz önüne alınarak, insan haklarını gözeten ve medeni anlayışa uygun bir mevzuat ile teşkilat yapısı kurulması, bu yolda da konuyla ilgili görevli ve yetkililerin eğitimlerinin aksatılmaması büyük önem teşkil edecektir.

 

Hizmetlerimiz

Güneş&Çelebi Hukuk Bürosu olarak yabancı müvekkillerimizin oturum izni, vatandaşlık, Türkiye’ye giriş-çıkış ve korumayla ilgili ulusal ve uluslararası tüm mevzuatlardan faydalanma işlemleri konularında hizmet vermekteyiz.

Copyright © 1999-2018 | Güneş Hukuk Bürosu
Antalya / Türkiye